PPK Karar Analizi
PPK · 22 Ekim 2026 · Sayı 2026-45

TCMB beş toplantı sonra faizi 100 bp indirip %36'ya çekti; ihtiyat dili korundu

İndirim −100 bp

PPK, Mart'tan bu yana beş toplantıdır %37'de sabit tuttuğu politika faizini 100 baz puan indirerek %36'ya çekti ve koridoru aynı ölçüde aşağı kaydırdı (%34,5–%39). Karar, Piyasa Katılımcıları Anketi'ndeki (PKA) %36 beklentisiyle birebir örtüştü. Metinde ana eğilimdeki gerilemenin 'teyit' edildiği vurgulanırken, adımların 'büyüklüğü ve zamanlaması' ifadesiyle kademeli bir gevşeme sürecine geçildiği sinyali verildi. Sıkılaştırma şartı ve yukarı yönlü risklere karşı ihtiyat vurgusu ise korundu.

Politika faizi %36 önceki %37 · −100 bp
Gecelik koridor %34,5–39 borçlanma – borç verme
PKA beklentisine göre sürpriz 0 bp PKA · Eki 2026: %36
Yıllık TÜFE %29,73 Eyl 2026
12 ay sonrası beklenti %23,89 PKA · Eki 2026
Reel faiz (ex-ante) %9,8 PKA 12 ay sonrası beklentiye göre
Reel faiz (ex-post) %4,8 gerçekleşen yıllık TÜFE’ye göre

Öne çıkanlar

Karar

Kurul, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %37'den %36'ya indirdi. Gecelik borç verme faizi %39'a, gecelik borçlanma faizi %34,5'e çekildi. Böylece koridorun genişliği değişmedi: politika faizinin 300 baz puan üstünde ve 150 baz puan altında. Bu, Ocak 2026'daki 100 baz puanlık indirimin ardından Mart–Eylül arasında süren beş sabit karardan sonra gelen ilk indirim. Ekim PKA'sında ilk PPK için beklenti %36 olduğundan karar sürpriz içermedi.

Efektif fonlama tarafında tablo, karar metnindeki rakamdan daha karmaşık. Enflasyon Raporu'na göre 2 Mart'tan itibaren bir hafta vadeli repo ihaleleri düzenlenmedi. Ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti %40'lık üst bantta, yani gecelik borç verme faizinde oluştu. TCMB 23 Ağustos'ta haftalık repo ihalelerine yeniden başladığını duyurdu. 17 Eylül'de ise haftalık repo ile sağlanacak fonlama miktarının artırılacağını, teminat iskonto oranlarının düşürüleceğini açıkladı. Bu adımlar fonlamanın politika faizine doğru kaydığına işaret ediyor olabilir. Bu durumda fiili gevşeme 100 baz puanın üzerinde olabilir. Ancak toplantı günündeki güncel ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti girdilerde yer almıyor; bu nedenle efektif gevşemenin boyutu teyit edilemiyor.

Metindeki değişiklikler

Metin büyük ölçüde korundu (önceki metne benzerlik %88). Ancak kritik birkaç değişiklik var. Kurul, ana eğilimle ilgili 'gerilediğine işaret etmektedir' ifadesini 'gerilemeyi teyit etmektedir' olarak güçlendirdi. Bu, indirimin temel gerekçesinin dezenflasyonun kalıcılığına dair artan güven olduğunu düşündürüyor. İç talepte de 'zayıf seyrin devam ettiği' vurgusu korundu.

En önemli değişiklik ileriye dönük yönlendirmede. 'Para politikası kararları … alınmaktadır' ifadesi çıkarıldı, yerine 'Adımların büyüklüğü ve zamanlaması … belirlenecektir' geldi. Gelecek zaman kipi ve 'adımlar' vurgusu, tek seferlik bir indirimden çok kademeli bir gevşeme sürecine işaret ediyor olabilir. 'Büyüklük ve zamanlama' ise adım boyunun ve aralıklarının veriye göre değişebileceği esnekliği koruyor.

Buna karşılık risk tarafındaki dil sertleşti. Jeopolitik 'gelişmeler' yerine 'canlılığını koruyan jeopolitik gerilimler' ifadesi kullanıldı ve yukarı yönlü risklerin 'sürdüğü' belirtildi. 'Belirgin ve kalıcı bir bozulma' halinde sıkılaştırma yapılacağı şartı ile ihtiyat vurgusu aynen yerinde duruyor. Genel okuma: gevşeme başladı, ancak ihtiyatlı bir çerçevede.

Enflasyon

Yıllık TÜFE Eylül 2026'da %29,73'e geriledi. Ağustos'ta %31,51 olan oran böylece 1,78 puan düştü; aylık enflasyon %1,84 oldu. Düşüşün bir kısmı mekanik nitelikte. Eylül 2025'teki aylık %3,23'lük yüksek baz etkisi devreden çıktı. Ayrıca Eylül toplantı özeti, vakıf üniversitesi ücret artışlarının bu yıl Ağustos–Eylül'e yayılmasının Eylül enflasyonunu eğitim kaynaklı olarak aşağı çekeceğini önceden not etmişti. Eylül'e ait alt kalem ve ana eğilim göstergeleri girdilerde bulunmadığından düşüşün ne kadarının kalıcı olduğu buradan ayrıştırılamıyor.

Ağustos itibarıyla mal enflasyonu %26, hizmet enflasyonu %40 civarındaydı. B endeksi %30,68, C endeksi %30,07 seviyesindeydi. Enflasyon Raporu 2026-III yıl sonu için %28 tahmin ediyor; ara hedef %24. PKA'nın yıl sonu beklentisi ise %29,63. Bu tablo, Ekim–Aralık döneminde Raporun tahmin patikasına yetişmenin zorlu olduğunu, ara hedefin ise büyük olasılıkla aşılacağını gösteriyor.

Beklentiler

Ekim PKA'sında 12 ay sonrası enflasyon beklentisi %23,70'ten %23,89'a hafif yükseldi. 24 ay sonrası beklenti ise %18,32'den %17,94'e geriledi. Gelecek yıl sonu (2027) beklentisi %23,33 ile Raporun %15'lik tahmini ve ara hedefinin belirgin üzerinde. Beş yıl sonrası beklenti %12,17 seviyesinde. Eylül özetinde Ağustos için verilen %11,1 ile kıyaslandığında yukarı yönlü bir seyir dikkat çekiyor; ancak Eylül verisi elimizde yok.

Sektörel tarafta tablo daha olumlu. Reel sektörün 12 ay sonrası beklentisi %32,50'den %31,80'e, hanehalkınınki %45,60'tan %43,75'e geriledi. Piyasa beklentisi baz alındığında ex-ante reel politika faizi yaklaşık %9,77, ex-post reel faiz %4,83. Reel faiz hâlâ belirgin şekilde pozitif. Bu durum, Kurulun 'sıkı duruşun korunduğu' söylemiyle indirimi bağdaştırmasına alan tanıyor. Ancak hanehalkı ve firma beklentileri, enflasyonun ve piyasa beklentilerinin hayli üzerinde seyrediyor.

Ekonomik görünüm

Talep tarafında, son toplantı özetine göre GSYH ikinci çeyrekte yıllık %2,3, çeyreklik %1,1 büyüdü. Ancak özel tüketim çeyreklik bazda belirgin şekilde geriledi. Sanayi üretimi Temmuz'da aylık %1,0 azaldı; işsizlik %8,1'e yükseldi. Kurul bu toplantıda da iç talepteki zayıflığın sürdüğünü belirtti. Ekim PKA'sında büyüme beklentileri 2026 için %2,9, 2027 için %3,9.

Finansal koşullarda bir miktar gevşeme adımı atıldı. 17 Eylül'de 'finansal piyasalarda yaşanan gelişmeler' gerekçesiyle likidite imkânları genişletildi; söz konusu gelişmelerin ayrıntısı girdilerde yok. 1 Ekim'de KOBİ kredileri için aylık büyüme sınırı %4,5'ten %5'e çıkarıldı ve TL zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları düşürüldü. Eylül toplantı özetinde bireysel kredilerin 4 haftalık ortalama büyümesi %2'ye gerilemişti.

Dış cephede enerji belirleyici olmaya devam ediyor. Eylül'ün ilk on gününde Brent ortalama 103 dolara çıkmıştı ve Hürmüz kaynaklı riskler sürüyordu. Kurul jeopolitik gerilimlerin 'canlılığını koruduğunu' vurguladı. 12 aylık cari açık Haziran'da 38,9 milyar dolar, brüt rezervler 4 Eylül itibarıyla 184,2 milyar dolar, CDS 9 Eylül'de 220 baz puan seviyesindeydi. Bu tarihlerden sonraki veriler girdilerde bulunmuyor.

Riskler

Yukarı yönlü riskler: Enerji fiyatlarının jeopolitik gerilimler nedeniyle yüksek kalması ve akaryakıt üzerinden ulaştırma hizmetlerine yansıması. Bunlara El Niño ve arz endişeleri kaynaklı tarımsal emtia fiyat artışları, hizmet enflasyonundaki atalet ve 2027 yıl sonu beklentisinin %23,33 ile hedeften uzak seyretmesi ekleniyor. Makroihtiyati gevşeme ve likidite adımlarının kredi büyümesini beklenenden fazla canlandırması da izlenmesi gereken bir unsur.

Aşağı yönlü riskler: Kurulun da vurguladığı gibi iç talepteki zayıflık ve istihdamdaki gerileme. Bunlar arz şoklarının fiyatlara geçişini sınırlayarak dezenflasyonu hızlandırabilir. Kurulun koşullu yönlendirmesi açık: 'Belirgin ve kalıcı bir bozulma' halinde duruş sıkılaştırılacak. Ayrıca kararlar toplantı bazlı ve ihtiyatlı biçimde alınacak; bu da gevşemenin otomatik bir patikaya bağlanmadığı anlamına geliyor.

Sonraki toplantı

Temel senaryo: İndirim −100 bp · orta güven · 10 Aralık 2026

Bir sonraki PPK toplantısı 10 Aralık 2026'da. Temel senaryomuz, metindeki 'adımlar' vurgusu ve PKA'daki %35 beklentisiyle uyumlu olarak 100 baz puanlık bir indirim daha. 'Büyüklük ve zamanlama' esnekliği ve korunan ihtiyat dili nedeniyle bu senaryoya güvenimiz orta düzeyde.

Senaryoyu değiştirebilecek başlıca veriler şunlar. Birincisi, Ekim ve Kasım enflasyonu: PKA'da Ekim için aylık %2,11, Kasım için %1,18 bekleniyor. Bu beklentilerin belirgin üzerindeki gerçekleşmeler ya da ana eğilimde yeniden yükseliş, ara verme veya daha küçük bir adım olasılığını artırır. İkincisi, enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmeler. Üçüncüsü, beklenti anketlerinde özellikle 12 ay ve 2027 yıl sonu beklentilerinin seyri. Dördüncüsü, bir sonraki Enflasyon Raporu'nda tahmin ve ara hedeflere ilişkin olası güncellemeler. Bu toplantının özeti beş iş günü içinde yayımlanacak ve Kurulun gerekçesine dair ek ipuçları verecektir.

Bu analiz claude-opus-5-5 ile 23 Ekim 2026 tarihinde karar günü üretildi.
Girdiler: 5 karar metni · toplantı özeti 2026-42 · duyurular 2026-41, 2026-43 · TÜFE Eyl 2026 · PKA Eki 2026 · Enflasyon Raporu 2026-III. Bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.

Karar metni

10 Eylül 2026 metnine göre değişiklikler · benzerlik %88

eklenençıkarılan

Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37’de sabit tutulmasına 37’den yüzde 36’ya indirilmesine karar vermiştir. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’ta, 40’tan yüzde 39’a, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5’te sabit tutmuştur. 35,5’ten yüzde 34,5’e indirmiştir.

Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret eğilimdeki gerilemeyi teyit etmektedir. İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalması, iç talepteki zayıf seyri teyit etmektedir. seyrin devam ettiğini göstermektedir. Diğer taraftan, canlılığını koruyan jeopolitik gelişmeler gerilimler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatları fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü risk oluşturmaktadır. riskler sürmektedir. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.

Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Para politikası kararları Adımların büyüklüğü ve zamanlaması enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. belirlenecektir. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.

Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır.

Yalın metni göster

Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37’den yüzde 36’ya indirilmesine karar vermiştir. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’tan yüzde 39’a, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5’ten yüzde 34,5’e indirmiştir.

Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler ana eğilimdeki gerilemeyi teyit etmektedir. İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalması, iç talepteki zayıf seyrin devam ettiğini göstermektedir. Diğer taraftan, canlılığını koruyan jeopolitik gerilimler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü riskler sürmektedir. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.

Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Adımların büyüklüğü ve zamanlaması enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla belirlenecektir. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.

Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır.

Kaynak: TCMB basın duyurusu 2026-45 ↗
Yaşar Fatih Karahan (Başkan), Hatice Karahan, Fatma Özkul, Gazi İshak Kara, Yusuf Emre Akgündüz, Elif Haykır Hobikoğlu.

Toplantı özeti

Toplantı özeti 30 Ekim 2026 tarihinde yayımlanacak; yayımlanınca analiz güncellenir.

Dönem içindeki diğer politika duyuruları

17 Eylül 2026 · Türk Lirası Likidite Yönetimine İlişkin Basın Duyurusu (2026-41)

Finansal piyasalarda yaşanan gelişmeler dikkate alınarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) likidite imkânları gözden geçirilmiştir.

Bu çerçevede;

Haftalık repo ihaleleriyle sağlanacak fonlama miktarı likidite koşulları göz önünde bulundurularak artırılacaktır.

TCMB bünyesinde faaliyette bulunan Bankalararası Para Piyasasında bankaların borç alabilme limitleri, bankacılık sisteminin mevcut bilanço büyüklükleri dikkate alınarak güncellenecektir.

TCMB bünyesinde yer alan piyasalarda geçerli olan teminat iskonto oranları gözden geçirilerek azaltılacaktır.

Likidite koşulları yakından takip edilerek gerek görülmesi hâlinde her türlü ek tedbir alınacaktır.

TCMB basın duyurusu 2026-41 ↗

1 Ekim 2026 · Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu (2026-43)

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, makrofinansal istikrarı ve bankaların likidite yönetimini desteklemek amacıyla zorunlu karşılık uygulamasında aşağıdaki değişiklikleri yapmıştır.

KOBİ kredileri için yüzde 4,5 olan büyüme sınırı yüzde 5’e yükseltilmiştir.

Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları düşürülmüştür.

TCMB basın duyurusu 2026-43 ↗